Israel có diện tích rất nhỏ, trên 20 ngàn km2, chỉ lớn hơn tỉnh Nghệ An một chút nhưng chỉ 20% diện tích có thể trồng trọt. Phần lớn đất đai của Israel là cao nguyên đá và cát. Nước là thứ Israel luôn luôn thiếu và được quý như vàng. Ở đây người ta phải khoan sâu hàng km mới lấy được một lượng nước ít ỏi. Hình ảnh chú vịt của Israel có thể nói lên tất cả: khác với vịt Việt Nam luôn được tung tăng bơi lội, vịt Israel cho đến khi bị làm thịt cũng không bao giờ được diễm phúc nhúng chân xuống nước.

Vậy mà Israel lại là một trong những nước xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới, mỗi năm thu về trên 3 tỷ USD.

Mọi hoạt động nông nghiệp của Israel xoay quanh 3 chữ: Tiết kiệm nước. Họ luôn tính toán để không dùng dư 1 giọt nước nào. Sử dụng nước không đơn thuần là công nghệ mà đã thành một nghệ thuật. Khi tưới nước, họ không cho nước bốc hơi, không cho nước ngấm xuống đất. Thậm chí, để làm thịt vịt, họ cũng chỉ dám dùng một lượng hơi nước nóng vừa đủ để lông vịt có thể rụng ra.

Tưới nước kiểu Israel: Tưới nhỏ giọt

Bí quyết của nông dân Israel là phát triển những công nghệ và thiết bị hiện đại như tưới nhỏ giọt, sử dụng các van điều khiển tự động, lọc nhiều tầng, dùng vòi phun áp lực thấp và phun mưa loại nhỏ. Nhờ tưới nhỏ giọt, nông dân tiết kiệm được 60% lượng nước.

Các cánh đồng của Israel được trang bị mạng lưới đường ống dẫn nước, có các ống nhỏ như mao mạch dẫn tới từng gốc cây. Hệ thống này được điều khiển bằng máy tính, tự động đóng mở van tưới khi độ ẩm của rễ cây đạt tới mức nhất định. Hệ thống tưới nhỏ giọt này còn kiêm luôn nhiệm vụ bón phân. Người ta pha phân bón vào bể chứa nước và phân bón theo mạng lưới tới từng bộ rễ cây khi tưới. Với những laoi5 cây cần tưới cả trên mặt lá, người ta lại dùng hệ thống phun sương.

Tưới nhỏ giọt như thế vẫn chưa đủ tiết kiệm. Họ còn trồng cấy trong nhà kính để ngăn không cho nước bốc hơi lên trời. Ngoài ra, nhà kính còn ngăn chặn sâu bệnh, giúp tăng sản lượng và chất lượng của hàng hóa. Israel nhận được rất nhiều đơn đặt hàng mua giống, từ các loại hạt cho tới gen, trứng và tinh trùng của động vật.

Tưới nước tiết kiệm ở Việt Nam

Áp dụng vào Việt Nam

Với bản chất thông minh và ham học hỏi, những năm gần đây, rất nhiều nông dân Việt Nam đã bắt đầu mày mò (có thể có hướng dẫn của cơ quan khuyến nông) tự tạo ra những hệ thống tưới kiểu israel bằng những nguyên vật liệu sẵn có và đã gặt hái những thành tựu nhất định:

• Giảm chi phí nhân công gánh nước, không còn phải kéo ống, thu ống
• Giảm chi phí điệm dùng để bơm nước
• Giảm đáng kể lượng nước tưới

Hiện tại còn một số khó khăn:

Chưa thể dùng được những mao dẫn để nhỏ giọt theo dúng nghĩa. Các mao dẫn này thường xuyên bị tắc nghẽn do nguồn nước tưới chưa được lọc sạch. Khi bị tắc, công tác bảo trì sẽ tốn kém tiền bạc và công sức đào lên để thay thế.

Không chỉ mao dẫn bị tắc mà theo thời gian, các ống dẫn lớn cũng bị đóng cận, cản trở nước lưu thông đều khắp, gây ra tình trang có những gốc cây không hề được tưới.
Chưa tưới tự động được hoàn toàn, vẫn cần người đóng mở van theo cách thủ công.

Chúng ta chắc chắn sẽ còn cải tiến nhiều hơn nữa để có những hệ thống hiện đại và hoàn hảo.