Nỗ lực vượt khó khăn

Theo dự báo của Bộ Xây dựng, tình hình tiêu thụ xi-măng năm 2016 sẽ rất khó khăn, nhất là công tác xuất khẩu. Tổng Giám đốc VICEM Trần Việt Thắng cho biết, khó khăn trên thị trường xuất khẩu cộng với cạnh tranh gay gắt nội địa khiến việc giữ vững thị phần, tối ưu hóa sản xuất, tiết kiệm chi phí trở thành nhiệm vụ trọng tâm của các DN sản xuất xi-măng trong năm 2016, trong đó có VICEM. Sản lượng xuất khẩu xi-măng, clanh-ke của Việt Nam nói chung và của VICEM nói riêng bị sụt giảm mạnh do phải cạnh tranh trực tiếp về giá từ các quốc gia có sản lượng xi-măng lớn như Trung Quốc, Thái-lan, In-đô-nê-xi-a,… đặc biệt có thời điểm giá xuất khẩu của Trung Quốc thấp hơn nước ta khoảng 10 USD/tấn clanh-ke. Riêng sản lượng xuất khẩu xi-măng và clanh-ke của VICEM năm 2015 giảm gần 40% so với năm 2014 và dự kiến tiếp tục sụt giảm trong năm 2016. Mặc dù vậy, năm 2015, hiệu quả sản xuất, kinh doanh của VICEM khá tốt, cao hơn mức trung bình của toàn ngành xi-măng, trong đó mức lợi nhuận trước thuế đạt 2.383,8 tỷ đồng. Đồng thời tiếp nối thành công, tiêu thụ xi-măng clanh-ke trong quý I-2016 cũng có những bước tăng trưởng khá tăng hơn 23,4% so cùng kỳ. Điều này có được là do nhiều yếu tố, trong đó chủ yếu là kết quả sản xuất, kinh doanh từ năm trước và các tháng đầu năm, sử dụng định mức đầu tư, khai thác thiết bị tốt hơn.

Một vấn đề nữa cần quan tâm là khi nước ta tham gia các hiệp định thương mại quốc tế, trong đó nổi bật là Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), sẽ có tác động không nhỏ tới chiến lược phát triển của các DN xi-măng. Theo các chuyên gia nhận định, các hiệp định này chưa ảnh hưởng trực tiếp trong một vài năm tới đối với các doanh nghiệp xi-măng. Mặc dù vậy, VICEM cũng đã chủ động tìm hiểu, cập nhật thông tin nhằm có những đánh giá kịp thời về điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội cùng thách thức của VICEM khi tham gia các Hiệp định này. Thực tế cho thấy, trong các nước thành viên TPP, Việt Nam là nước có năng lực sản xuất xi-măng lớn nhất, do vậy có thể được hưởng lợi từ xuất khẩu xi-măng vào các nước thành viên trong khối và trong khu vực. Tuy nhiên, sức cạnh tranh chắc chắn còn quyết liệt không chỉ ở thị trường các nước tham gia Hiệp định mà ngay tại thị trường trong nước. Hơn nữa, khi hội nhập TPP, nhiều DN FDI sẽ vào đầu tư xây dựng, nhu cầu tiêu thụ xi-măng dự báo sẽ tăng cao.

Tập trung các giải pháp đồng bộ

VICEM hiện đang chiếm 36% thị phần tiêu thụ xi-măng cả nước và có mặt tại tất cả các tỉnh, thành phố trên toàn quốc. Tuy nhiên, đây cũng là thách thức trong quá trình phát triển bền vững. Tổng Giám đốc VICEM Trần Việt Thắng khẳng định, ngay từ đầu năm 2016, VICEM đã tập trung nhiều giải pháp đồng bộ để có thể hoàn thành các mục tiêu kế hoạch đã đặt ra. Trước hết, các đơn vị thành viên đã tiến hành đa dạng hóa, thay đổi cơ cấu sản phẩm để đáp ứng mọi phân khúc trên thị trường, nhu cầu người tiêu dùng; cải tiến kỹ thuật để tăng tỷ lệ pha phụ gia, giảm giá thành, tăng hiệu quả. Đồng thời, tiếp tục kiện toàn lại hệ thống nhà phân phối chính về quy mô, số lượng, chất lượng; phân vùng thị trường VICEM và tái cấu trúc lại hệ thống phân phối tại một số công ty thành viên để giảm bớt khâu trung gian, giảm cạnh tranh nội bộ giữa các nhà phân phối, tạo lợi nhuận tốt hơn cho hệ thống phân phối để thúc đẩy sản lượng tiêu thụ. Ngoài ra, khai thác lợi thế vận chuyển để tăng sản lượng tiêu thụ, đặc biệt là tại các địa bàn cốt lõi; đẩy mạnh tiêu thụ xi-măng rời để đáp ứng nhu cầu thị trường xây dựng công nghiệp,... Hiện nay, VICEM đang tập trung tìm giải pháp giảm giá thành vận chuyển than đến chân công trình khoảng 40 đến 50 nghìn đồng/tấn, phấn đấu đến năm 2020 giảm 100 nghìn đồng/tấn. Tiếp tục rà soát các chỉ tiêu, định mức tiêu hao năng lượng, xây dựng định mức mới phù hợp nhằm bảo đảm duy trì ổn định chất lượng sản phẩm với mục tiêu trọng tâm là tối ưu hóa hoạt động của các thiết bị,… Tổng công ty đang phối hợp, đàm phán với Tổng công ty Lắp máy Việt Nam (Lilama) xây dựng kế hoạch tổng thể bố trí lịch sửa chữa các lò nhằm nâng cao công suất chạy lò, giảm chi phí sửa chữa thuê ngoài.

Xác định công tác xuất khẩu xi-măng sẽ ngày càng khó khăn, nhưng đây là kênh tiêu thụ thường xuyên và quan trọng. Do vậy, bên cạnh việc nâng cao chất lượng clanh-ke, xi-măng để đáp ứng được các đơn hàng đặc biệt của khách hàng, VICEM sẽ tập trung mở rộng đối tượng khách hàng, thị trường tiêu thụ ngoài các khách hàng, thị trường truyền thống để gia tăng cơ hội xuất khẩu trong đó đàm phán ký các hợp đồng dài hạn (cả về giá và sản lượng). Trước mắt, VICEM sẽ ưu tiên mở rộng thị trường xuất khẩu trong khuôn khổ các nước thành viên Hiệp định TPP, như: Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po,... Đẩy mạnh xuất khẩu xi-măng ngay từ đầu năm, đồng thời linh hoạt về giá xuất khẩu nhằm giảm áp lực tiêu thụ trong nước, giảm lượng tồn kho clanh-ke, tăng tính cạnh tranh, từng bước giữ vững và khẳng định thương hiệu, chất lượng hàng đầu của VICEM. Quý I-2016, xuất khẩu sản phẩm xi-măng của Tổng công ty đạt khoảng 780 nghìn tấn, tăng gần 5% so cùng kỳ.

Đại diện lãnh đạo VICEM chia sẻ, một trong những điểm sáng giúp Tổng công ty duy trì ổn định sản xuất, tiêu thụ là công tác tái cấu trúc DN. Đây là công tác đã được VICEM nghiêm túc thực hiện nhiều năm qua và thành công điển hình là sức vươn lên mạnh mẽ của Công ty CP VICEM Hà Tiên 1. Vài năm trước, công ty này phải đương đầu với hàng loạt khó khăn do vay vốn đầu tư dây chuyền mới, cộng thêm những khó khăn từ thị trường bất động sản trầm lắng. Nhưng với sự trợ giúp của Tổng công ty, bằng nhiều giải pháp linh hoạt và các cơ chế phù hợp, đến nay VICEM Hà Tiên 1 đã có bước phát triển vượt bậc. Năm 2015, doanh thu của công ty đạt hơn 7.600 tỷ đồng, đặc biệt lợi nhuận trước thuế đạt 950 tỷ đồng, tăng gấp 2,5 lần so với năm 2014, đứng đầu các đơn vị thành viên về doanh thu và lợi nhuận trong toàn Tổng công ty. Tổng Giám đốc VICEM Trần Việt Thắng nhận định, chính từ thành công trong tái cấu trúc VICEM Hà Tiên, Tổng công ty đã sẵn sàng cho việc chuyển giao Xi-măng Hạ Long và có thể cả Xi-măng Sông Thao sắp tới.